กรมสนธิสัญญาและกฎหมาย

Department of Treaties and Legal Affairs
บทบาทของกรมสนธิสัญญาและกฎหมายในการร่วมพัฒนากฎหมายระหว่างประเทศในกรอบการประชุมสมัชชาใหญ่แห่งสหประชาชาติ และคณะกรรมการ ๖ (กฎหมาย)


 

สมัชชาใหญ่แห่งสหประชาชาติ (United Nations General Assembly: UNGA) เป็นหนึ่งในหกองค์กรหลักขององค์การสหประชาชาติ  ประกอบด้วยสมาชิกทั้งหมดขององค์การสหประชาชาติจำนวน ๑๙๓ ประเทศ มีอำนาจหน้าที่ในการอภิปรายประเด็นปัญหาต่างๆ ภายในขอบเขตของกฎบัตรสหประชาชาติ และทำคำแนะนำไปยังสมาชิกขององค์การสหประชาชาติหรือคณะมนตรีความมั่นคงแห่งสหประชาชาติ ทั้งในเรื่องการธำรงไว้ซึ่งสันติภาพและความมั่นคงระหว่างประเทศ การลดอาวุธ กรณีพิพาทระหว่างประเทศ การส่งเสริมความร่วมมือระหว่างประเทศในด้านการเมือง และสนับสนุนพัฒนาการก้าวหน้าของกฎหมายระหว่างประเทศ (progressive development of international law) และการประมวลกฎหมาย (codification) ส่งเสริมความร่วมมือระหว่างประเทศทางเศรษฐกิจ สังคม วัฒนธรรม การศึกษาและอนามัย และช่วยเหลือด้านสิทธิมนุษยชนและอิสรภาพพื้นฐานโดยไม่เลือกปฏิบัติ นอกจากนี้ ยังดูแลเรื่องงบประมาณและการบริหารองค์การสหประชาชาติ ซึ่งการประชุมสมัยสามัญของ UNGA จะเริ่มตั้งแต่กลางเดือนกันยายนเป็นต้นไป

เนื่องจากภารกิจที่มีความหลากหลาย UNGA จึงได้จัดตั้งคณะกรรมการหลักขึ้น ๖ คณะ รับผิดชอบประเด็นที่แตกต่างกัน ดังนี้ 
คณะกรรมการ ๑ - การลดอาวุธและความมั่นคงระหว่างประเทศ 
คณะกรรมการ ๒ - เศรษฐกิจ การเงิน และการพัฒนา  
คณะกรรมการ ๓ - สังคม สิทธิมนุษยชน มนุษยธรรมและวัฒนธรรม
คณะกรรมการ ๔ - การเมืองพิเศษและการปลดปล่อยอาณานิคม
คณะกรรมการ ๕ – การบริหารจัดการและงบประมาณ
คณะกรรมการ ๖ – กฎหมาย

คณะกรรมการ ๖ (กฎหมาย) เป็นเวทีที่เปิดโอกาสให้ผู้แทนรัฐสมาชิกองค์การสหประชาชาติได้ร่วมอภิปรายและหารือในประเด็นกฎหมายระหว่างประเทศที่อยู่ในความสนใจของรัฐสมาชิก คณะกรรมการ ๖ จะจัดการประชุมประจำปีในห้วงระหว่างต้นเดือนตุลาคมถึงต้นเดือนพฤศจิกายนของทุก ๆ ปี

ประเด็นกฎหมายระหว่างประเทศที่มีการหารือในการประชุมคณะกรรมการ ๖ มีทั้งประเด็นที่หารือต่อเนื่องกันเป็นประจำทุกปี อาทิ มาตรการเพื่อขจัดการก่อการร้ายสากล หลักนิติธรรม ขอบเขตและการบังคับใช้หลักเขตอำนาจสากล โครงการช่วยเหลือในการเรียน การสอน การเผยแพร่และการเพิ่มพูนความสำคัญ ของกฎหมายระหว่างประเทศ และประเด็นที่มีการหารือทุก ๆ ๒ หรือ ๓ ปี อาทิ การคุ้มครองบุคคลในกรณีภัยพิบัติ การขับไล่คนต่างด้าว ผลของการขัดกันทางอาวุธต่อสนธิสัญญา และความรับผิด ขององค์การระหว่างประเทศ นอกจากนี้ ยังมีกลไกอื่นของ UNGA ที่ทำหน้าที่พัฒนากฎหมายระหว่างประเทศและต้องเสนอรายงานให้คณะกรรมการ ๖ พิจารณาเป็นประจำทุกปี คือ คณะกรรมาธิการกฎหมายระหว่างประเทศ (International Law Commission – ILC) และคณะกรรมาธิการกฎหมายการค้าระหว่างประเทศ (United Nations Commission on International Trade Law – UNCITRAL)

คณะกรรมาธิการกฎหมายระหว่างประเทศ (International Law Commission: ILC) มีบทบาทสำคัญในการส่งเสริมให้เกิดหลักนิติธรรม และความเป็นอันหนึ่งอันเดียวของหลักการและระบบกฎหมายระหว่างประเทศ โดยผลงานของ ILC มีส่วนช่วยผลักดันให้เกิดการอภิปรายและเจรจาจัดทำอนุสัญญาระหว่างประเทศในประเด็นกฎหมายระหว่างประเทศที่สำคัญ ๆ อาทิ กฎหมายสนธิสัญญา ความคุ้มกันทางทูตและทางกงสุล ความรับผิดของรัฐ  โดย ILC จะเสนอรายงานประจำปี ข้อแนะนำ และร่างข้อบท (draft articles/ principles/guidelines) ในประเด็นกฎหมายระหว่างประเทศต่าง ๆ ต่อสมัชชาใหญ่แห่งสหประชาชาติผ่านที่ประชุมคณะกรรมการ ๖ ทั้งนี้ ILC เป็นองค์กรย่อย หรือที่เรียกว่า subsidiary organ ของสมัชชาใหญ่แห่งสหประชาชาติ อันประกอบด้วยสมาชิกที่ได้รับการยอมรับว่าเป็นผู้มีความสามารถด้านกฎหมายระหว่างประเทศจำนวน ๓๔ คน จาก ๕ ภูมิภาค โดยจัดตั้งขึ้นตั้งแต่ปี ค.ศ. ๑๙๔๗ เพื่อทำหน้าที่เป็นกลไกขับเคลื่อนภารกิจด้านการประมวลและพัฒนาการก้าวหน้าของกฎหมายระหว่างประเทศตามข้อ ๑๓ (เอ) ของกฎบัตรสหประชาชาติ

นอกเหนือจากการส่งคำตอบต่อแบบสอบถามของ ILC แล้ว การกล่าวถ้อยแถลงของผู้แทนรัฐสมาชิกเกี่ยวกับประเด็นกฎหมายระหว่างประเทศต่างๆ ในการประชุมคณะกรรมการ ๖ ในระเบียบวาระเรื่อง “รายงานการดำเนินการของ ILC” จะช่วยทำให้ ILC ได้รับทราบแนวปฏิบัติของรัฐ (State Practice) ในประเด็นกฎหมายระหว่างประเทศนั้น ๆ ซึ่งจะเป็นประโยชน์แก่งานประมวลกฎหมายจารีตประเพณี และการพัฒนาการก้าวหน้าของกฎหมายระหว่างประเทศ ของ ILC ต่อไป

กรมสนธิสัญญาและกฎหมาย กระทรวงการต่างประเทศ มีบทบาทสำคัญในการขับเคลื่อนการพัฒนากฎหมายระหว่างประเทศที่เกี่ยวข้องกับผลประโยชน์ของประเทศไทยในกรอบของคณะกรรมการ ๖ อาทิ การเข้าร่วมการประชุมและกล่าวถ้อยแถลงในประเด็นที่ไทยให้ความสำคัญ การเข้าร่วมพิจารณาจัดทำข้อมติของสมัชชาใหญ่แห่งสหประชาชาติเพื่อส่งเสริมบทบาทและรักษาผลประโยชน์ของไทย การติดตามการอภิปรายในประเด็นต่าง ๆ เพื่อนำมาประกอบการกำหนดท่าทีที่เหมาะสมของไทยในประเด็นกฎหมายระหว่างประเทศที่อยู่ระหว่างการหารือ โดยกรมสนธิสัญญาและกฎหมายจะส่งผู้แทนเข้าร่วมการประชุมใหญ่ของสมัชชาใหญ่แห่งสหประชาชาติ และการประชุมคณะกรรมการ ๖ (กฎหมาย) เป็นประจำทุกปี ระหว่างเดือนกันยายนถึงเดือนธันวาคมของทุกปี ซึ่งประเทศไทยจะนำประเด็นข้อกฎหมายระหว่างประเทศในกรอบสหประชาชาติไปพัฒนาในกรอบภูมิภาค ในระดับทวิภาคีและในระดับประเทศต่อไป

* * * * * * * * * *

กลุ่มวิชาการและสารสนเทศกฎหมายระหว่างประเทศ
เผยแพร่: วันที่ ๓ พฤศจิกายน ๒๕๖๔
เพิ่มเติมข้อมูลล่าสุด : ๑๖ พฤศจิกายน ๒๕๖๔


ตามข้อ ๗ ของกฎบัตรสหประชาชาติ องค์กรหลักขององค์การสหประชาชาติประกอบด้วย สมัชชาใหญ่ คณะมนตรี ความมั่นคง คณะมนตรีเศรษฐกิจและสังคม คณะมนตรีภาวะทรัสตี ศาลยุติธรรมระหว่างประเทศ และสำนักเลขาธิการ

ถ้อยแถลงของฝ่ายไทยในที่ประชุมคณะกรรมการ ๖ (กฎหมาย) ระหว่างการประชุมสมัชชาสหประชาชาติ สมัยที่ ๗๖

ระเบียบวาระที่ ๘๗  "การคุ้มครองบุคคลในเหตุการณ์ภัยพิบัติ (Protection of persons in the event of disasters)"

ระเบียบวาระที่ ๘๒ "รายงานผลการประชุมสมัยที่ ๗๒ ของคณะกรรมาธิการกฎหมายระหว่างประเทศ (Report of the International Law Commission on the work of its seventy-second session)"

สนธิสัญญาที่น่าสนใจ (ฉบับมีคำแปลภาษาไทย)

ASEAN Charter
Convention on the Privileges and Immunities of the Specialized Agencies
Convention on the Privileges and Immunities of the United Nations
UN Charter
United Nations Convention on the Law of the Sea (UNCLOS)
Vienna Convention on Consular Relations (VCCR)
Vienna Convention on Diplomatic Relations (VCDR)

สนธิสัญญาที่น่าสนใจ (ฉบับไม่มีคำแปลภาษาไทย)

Agreement Establishing the World Trade Organization 1994
Agreement For the Implementation of Provisions of the UN Convention on the Law of the Sea (Fish Stocks) 1995
Convention on the Law of the Non-Navigational Uses of International Watercourses 1997
Convention on the Prevention and Punishment of Crimes Against Internationally Protected Persons 1973
Convention Suppression Unlawful Acts Against Safety Civil Aviation 1971
International Convention for the Suppression of Acts of Nuclear Terrorism 2005
International Convention for the Suppression of the Financing of Terrorism 1999
International Convention on Economic Social and Cultural rights 1966
International Convention on the Elimination of all Forms of Racial Discrimination 1965
State Immunity Act 1978
Statute of the International Court of Justice 1945
Treaty on Principles Governing the Activities of States in the Exploration and Use of Outer Space 1967
UN Convention on Jurisdictional Immunities 2004
Vienna Convention on Succession of States in Respect of Treaties 1978
Vienna Convention on the Law of Treaties 1969